Ekstrüzyon Nedir? Plastik Film Ekstrüzyonu Nasıl Yapılır

Ekstrüzyon, bir malzemenin kontrollü biçimde şekillendirilerek sürekli bir ürün haline getirilmesini sağlayan üretim yöntemidir. Plastik film üretiminde polimer granüller ekstrüder içinde eritilir, kalıptan geçirilir ve hedeflenen film formuna dönüştürülür. Ekstrüzyon kavramı alüminyum profil gibi metal ürünlerin üretiminde de kullanılır. Ancak plastik film ekstrüzyonunda işlenen malzeme, proses koşulları ve ortaya çıkan ürün yapısı farklıdır. Bu nedenle burada ekstrüzyon, ambalaj sektöründe kullanılan plastik filmlerin ve özellikle şişirme film yöntemiyle üretilen yapıların perspektifinden ele alınmaktadır.

Plastik film ekstrüzyonu nasıl çalışır?

Plastik film ekstrüzyonunun temel amacı, granül haldeki polimer malzemeyi sürekli ve kontrol edilebilir bir film yapısına dönüştürmektir. Granüller ekstrüdere beslendikten sonra ısı ve vida hareketiyle eriyik hale gelir. Eriyik malzeme kalıba ilerler ve burada film üretimine uygun biçimde şekillendirilir.

Şişirme film prosesinde kalıptan çıkan plastik, tüp şeklindeki bir yapı olarak yukarı doğru ilerler. Tüpün içine verilen hava malzemeyi genişleterek balon oluşturur. Bu balon soğutulur, yassılaştırılır ve ardından sarma bölümüne alınır. Böylece sürekli çalışan bir üretim hattında rulo halinde plastik film elde edilir.

Şişirme film hattının üretim adımları nelerdir?

1. Granül besleme: Üretilecek filmin reçetesinde kullanılacak polimer granüller ekstrüderin besleme bölümüne aktarılır. Malzeme seçimi ve reçete, filmin hedeflenen kullanım özelliklerine göre belirlenir.
2. Eritme: Granüller ekstrüder içindeki vida hareketi ve sıcaklığın etkisiyle erir. Malzemenin kalıba düzenli biçimde ilerleyebilecek homojen bir eriyik oluşturması amaçlanır.
3. Kalıptan geçiş: Eriyik plastik halka biçimli kalıptan çıkar. Kalıp, sonraki aşamada oluşacak film tüpünün başlangıç geometrisini oluşturur.
4. Balon oluşturma: Kalıptan çıkan tüpün içine hava verilir. Film çevresel olarak genişler ve şişirme film prosesine adını veren balon yapısı ortaya çıkar.
5. Soğutma ve yassılaştırma: Balon ilerlerken soğutulur ve plastik kararlı film yapısına dönüşür. Daha sonra yassılaştırılarak iki katlı hortum biçimine getirilir.
6. Sarma: Yassılaşan film üretim planına uygun şekilde yönlendirilir ve rulo halinde sarılır. İstenen ürün formuna bağlı olarak hortum veya tek kat yapı hazırlanabilir.

Film kalınlığı neden mikron ile ifade edilir?

Plastik filmler çok ince malzemeler olduğu için kalınlık genellikle mikron birimiyle belirtilir. Bir mikron, milimetrenin binde birine karşılık gelir. Bu ölçü, film teknik şartnamesinin temel parametrelerinden biridir. Ancak tek başına kalınlık değerine bakarak bir filmin bütün mekanik veya kullanım özelliklerini tanımlamak doğru değildir. Reçete, film yapısı ve hedef uygulama da nihai performans üzerinde rol oynar. Cesur Film 20-250 mikron kalınlık aralığında film üretir.

Film genişliği ve çıkış formu nasıl belirlenir?

Genişlik, filmin kullanılacağı ambalajın veya paketleme uygulamasının ölçülerine göre belirlenen bir başka temel parametredir. Cesur Film’in üretim altyapısında film genişliği 1265-2200 mm aralığındadır ve film hortum veya tek kat formunda hazırlanabilir.

Parametre	Cesur Film değeri	Anlamı
Kalınlık	20-250 mikron	Üretilebilen film kalınlığı aralığıdır.
Genişlik	1265-2200 mm	Üretilebilen film genişliği aralığını ifade eder.
Ürün formu	Hortum veya tek kat	Filmin ruloya alınabildiği temel çıkış biçimlerini gösterir.
Yıllık kapasite	10.000 ton	Tesisin yıllık üretim kapasitesidir.

Bu ölçüler birlikte değerlendirilmelidir. Örneğin yalnız mikron değerinin belirtilmesi, bir film siparişini teknik olarak tanımlamak için yeterli olmayabilir. Genişlik, form ve kullanım amacı da üretim planının parçasıdır.

Tek katlı film ile koekstrüzyon arasındaki fark nedir?

Tek katlı yapıda film kesiti tek bir sürekli tabakadan oluşur. Koekstrüzyonda ise birden fazla eriyik akışı aynı film yapısında katmanlar oluşturacak şekilde bir araya getirilir. Bu yöntem, farklı katmanların farklı işlevler üstlenmesine imkan verebilir. Dolayısıyla çok katlı yapı yalnız daha fazla malzeme kullanmak anlamına gelmez. Amaç, film özelliklerini hedeflenen uygulamanın ihtiyaçlarına göre katmanlar arasında düzenleyebilmektir.

Karşılaştırma noktası	Tek katlı yapı	Koekstrüzyon yapı
Kesit	Tek sürekli tabaka	Birden fazla tabakanın birleşimi
Eriyik akışı	Tek temel film yapısı oluşturulur	Birden fazla akış ortak film yapısında buluşur
Özellik yönetimi	Filmin özellikleri tek yapı üzerinden tasarlanır	Farklı işlevler ayrı tabakalara dağıtılabilir
Üretim yaklaşımı	Daha sade kesit yapısı	Katman bazında daha ayrıntılı reçete tasarımı

Cesur Film’in bu alandaki üretim altyapısı ve yaklaşımı hakkında ayrıntılı bilgi için çok katmanlı film üretimi sayfası incelenebilir.

Ekstrüzyon filmi hangi özelliklere göre tasarlanır?

Ekstrüzyon, yalnız plastiği ince bir tabakaya dönüştürme işlemi değildir. Ambalaj filminin ölçüsü, formu ve kullanım amacı üretim tasarımının parçasıdır. Cesur Film’in ürün gamında Y-Hood, Stretch Hood ve Shrink Hood palet örtüleri, polietilen laminasyon filmleri ve bigbag inliner olarak kullanılan iç torbalar yer alır. Bu ürün gruplarında filmden beklenen özellikler uygulamaya göre değişebilir.

Bu nedenle ekstrüzyon hattında kullanılacak reçetenin her ürün için aynı olduğu varsayılmamalıdır. Film yapısı, hedeflenen ambalaj işlevine göre şekillendirilir. Aynı şekilde koekstrüzyon kullanılması da tek başına belirli bir bariyer veya mekanik performans garanti etmez. Teknik özellikler ancak ilgili ürün için tanımlanmış veriler üzerinden değerlendirilmelidir.

Cesur Film’in üretim kapsamı nedir?

Cesur Film, 2021 yılında Bilecik’te kurulan ve çok katmanlı polietilen film alanında faaliyet gösteren bir üreticidir. Şirket, 1930’dan beri ambalaj sektöründe bulunan Cesur grubunun parçasıdır. Üretim tesisinin yıllık kapasitesi 10.000 tondur.

Sık sorulan sorular

Naylon nasıl üretilir?

Günlük dilde naylon sözcüğü farklı plastik filmler için genel bir ifade olarak kullanılabilir. Şişirme yöntemiyle polietilen bazlı bir film üretilirken süreç temel olarak granül besleme, eritme, kalıptan çıkarma, balon oluşturma, soğutma, yassılaştırma ve sarma adımlarından oluşur. Ürünün genişliği, kalınlığı ve rulo formu hedeflenen uygulamaya göre belirlenir. Teknik şartnamede yalnız naylon ifadesini kullanmak yerine malzeme türünü, ölçüleri ve film formunu belirtmek daha açıklayıcıdır.

Ekstrüzyon ile enjeksiyon arasındaki fark nedir?

Ekstrüzyonda erimiş plastik kalıptan sürekli biçimde geçirilir ve devamlı bir ürün oluşturulur. Film, boru ve profil gibi ürünler bu üretim mantığına örnek verilebilir. Enjeksiyonda ise erimiş plastik kapalı bir kalıp boşluğuna doldurulur. Malzeme kalıp içinde şeklini alır, soğur ve tekil parça olarak kalıptan çıkarılır. Plastik film üretiminde kesintisiz ince bir yapı gerektiği için temel yaklaşım ekstrüzyondur. Film şişirme ise bu sürekli üretim yönteminin plastik film elde etmek için kullanılan uygulamalarından biridir.